Salı, Ağustos 3, 2021

Nazım Hikmet Ran (Hayatı)

15 Ocak 1902’de Selanik’te doğdu. Dedesi Mevlevi tarikatından Nâzım Paşa, Midhat Paşa’nın yakın arkadaşıdır. Babası Hikmet Bey, Mekteb-i Sultani (Galatasaray Lisesi) mezunu, Kalem-i Ecnebiye’ye bağlı bir memurdur. Annesi Celile Hanım, ressamdır.

İlkokuldan sonra arkadaşı Vâlâ Nurettin’le birlikte Mekteb-i Sultani’nin hazırlık sınıfına yazıldı. Ailesi parasal sıkıntıya düşünce ertesi yıl Nişantaşı Sultanisi’ne devam etti. Dedesi Nâzım Paşa’nın etkisiyle şiir yazmaya başladı. Yazdığı ilk şiir “Feryad-ı Vatan” ismini taşır. Daha 15 yaşındayken yazdığı bu şiir o yaştaki bir çocuğun vatan hakkındaki hassasiyetini belirtmesi açısından büyük önem taşır.

1917’de Heybeliada Bahriye Mektebi’ne girdi. 1919’da mezun oldu, Hamidiye Kruvazörü’ne güverte subayı olarak atandı. Aynı yıl kış aylarında daha önce yakalandığı zatülcenp hastalığı tekrar etti. Sağlık kurulu raporuyla 1920’de askerlikten çıkarıldı.

Bahriye Mektebi’nden öğretmeni olan Yahya Kemal Beyatlı’ ya yazdığı şiirleri gösterip eleştirilerini alıyordu. Nazım Hikmet’ in yayımlanan ilk şiiri “Hala Servilerde Ağlıyorlar Mı?” dır. 1920’de Alemdar Gazetesi’nin düzenlediği yarışmada “Bir Dakika” isimli şiiriyle birincilik kazandı. Bu ödül ününü artırdı. Bolu’ ya öğretmen olarak atandıktan sonra arkadaşı Vâlâ Nurettin ile Moskova’ya gitmeye karar verdiler. Batum üzerinden Moskova’ya ulaşıp “Kutv Üniversitesi”ne kaydoldular. Burada ekonomi ve politik eğitimi aldı. Devrimi yerinde görmesi siyasal düşüncelerini daha da sağlamlaştırır. Yurda döndüğünde kendi şiir biçimini (basamaklı şiir yapısı) yaratmıştı. Bunun nedeni Mayakovski’ den etkilenmiş olmasıdır. Yurda döndükten sonra şiirleri Yeni Hayat, Aydınlık gibi dergilerde yayınlandı. Daha sonra orduyu isyana teşvik suçundan 15 yıl hapsi istenince tekrar Rusya’ ya gitti.

Aynı yıl yine gizlice Türkiye’ye döndü. Yakalanıp Ankara’ya götürüldü. Kısa bir tutukluluğun ardından serbest kaldı. İstanbul’da Zekeriya Sertel’in yayınladığı “Resimli Ay” dergisinin yazarları arasına katıldı. 1929’da “Putları Yıkıyoruz” başlığıyla bir yazı hazırlayıp Abdülhak Hamid Tarhan, Mehmet Emin Yurdakul gibi dönemin etkili şairlerine yönettiği saldırılar büyük ilgi gördü. İlk şiir kitabı 1929’da yayımlanan “835 Satır” büyük ilgi gördü. Bunu “Jokond ile Sİ-YA-U”, ertesi yıl “Varan 3”, “1+1=1” kitapları izler. 1932 yılında “Kafatası” oyunu İstanbul Şehir Tiyatrosu’nda sahneye konur.

1932’de bir bildiri nedeniyle başlatılan tutuklamalar sırasında gözaltına alındı. 1933’te Bursa Cezaevi’ne gönderildi. 5 yıl hapse mahkum oldu. Kısa bir süre tutuklu kalıp salıverildi. 1935’de Piraye Altınoğlu ile evlendi.
1935’te “Taranta Babu’ya Mektuplar” kitabı yayınlandı. “Unutulan Adam” oyunu şehir tiyatrolarında sahneye kondu. “Simavne Kadısı Oğlu Şeyh Bedrettin Destanı” kitabı 1936’da yayınlandı. 1938’de Harp Okulu öğrencilerini isyana teşvik suçlamasıyla bir kez daha tutuklandı. Ankara, Çankırı ve Bursa cezaevlerinde 10 yılı aşkın bir süre kaldı. Bursa’da “Memleketimde İnsan Manzaraları” nı yazmaya başlar.  Şiirlerini yayımlatamamasına rağmen sürekli yazdı. Serbest bırakılması için yurt içinde ve dışında çeşitli kuruluşlarca “Nazım’a Özgürlük Kampanyaları” sonuç vermedi. 1950’de yürürlüğe giren af yasasıyla tekrar özgürlüğüne kavuştu. Piraye Hanım’dan ayrılıp cezaevinde sürekli ziyaretine gelen dayısının kızı Münevver Andaç ile evlendi. Doğan oğullarına Mehmed adını verdiler. Sürekli izlendiğini anlayınca tekrar yurtdışına gitmeye karar verdi. 1951’de Karadeniz yoluyla Bulgaristan ve Romanya üzerinden Moskova’ya gitti.

25 Temmuz 1951’de Bakanlar Kurulu kararıyla Türkiye Cumhuriyeti vatandaşlığından çıkarıldı.  Oysa yurtdışında “Uluslararası Barış Ödülünü” gibi birçok ödül almıştı. Yurtdışında birçok uluslararası kongreye katıldı. Kitapları birçok dile çevrildi. Oyunları Rusya’ da sergilendi. Yani Nazım Hikmet uluslararası bir sanatçıydı.

1963’te bir kalp krizi sonucu yaşamını yitirdi. Moskova’da Novodeviçiy Mezarlığı’nda toprağa verildi.

HABERLER
HABERLER

Cevap Bırakın

Lütfen yorumunuzu giriniz!
Lütfen isminizi buraya giriniz